Arabuluculuk — Kayseri Arabulucu

1-) Arabuluculuk nedir?

Arabuluculuk, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında kabul edilmiş, mahkeme dışı, etkin bir çözüm yoludur. Taraflar, aralarındaki uyuşmazlığı bir “arabulucunun” yardımıyla, birlikte görüşerek ortak bir çözüme ulaşabilirler. Arabuluculuk yönteminde, bu çözüm doğrultusunda oluşturulan anlaşma, mahkeme kararı yerine geçer. Arabuluculuğun amacı kimin kazanıp kimin kaybedeceğine karar vermek olmayıp, tarafların gereksinimleri doğrultusunda en uygun çözüm yolunu bulabilmektir.

2- Arabulucu kimdir?

Arabulucu, bağımsız ve tarafsız hareket eden ve bu alanda eğitim almış bir hukukçudur. Arabulucu bir uyuşmazlıkta, dostane bir çözüme ulaşmak amacıyla taraflara yardımcı olmak ve bu süreci etkinleştirmek üzere çalışır, taraflara bir çözüm dayatmaz. Taraflar kendi çözüm seçeneklerini kendileri oluştururlar.

3- Arabuluculuğa başvurmanın sağladığı menfaatler nelerdir?

Daha Az Masraf; Dava sırasında yapılması gereken yargılama giderleri karşısında, arabuluculuk makul ücretlerle çözüme ulaşmayı sağlar.

Sırların Alenileşmemesi Ve Gizlilik; Arabuluculukta ileri sürülen görüşler, belgeler, teklifler ve ikrarlar gizlidir. Arabuluculuk sürecinde uyuşmazlıklar rahat bir ortamda ve açıkça konuşulabilir. Gizliliğe aykırı hareket ederek bir kişinin hukuken korunan menfaatinin zarar görmesine neden olan kişi altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Zaman Tasarrufu;

- İşçi-işveren arasında doğan uyuşmazlıklar dava yolu ile 2-3 yıldan önce sona ermemekte iken, arabuluculuk yolu ile uyuşmazlıklar 3+1 hafta içerisinde çözüme kavuşturulmaktadır.

- Alacak ve tazminat talepleri ticari davalar 5-6 yıldan önce sona ermemekte iken, arabuluculuk yolu ile uyuşmazlıklar 6+2 hafta içerisinde çözüme kavuşturulmaktadır.

Serbestlik, İradilik Ve Tarafların Eşitliği; Arabuluculukta sürecin kontrolü tarafların elindedir, yapılan anlaşma emsal oluşturmaz, anlaşmanın içeriği konusunda taraflar serbesttir.

4- Arabuluculuk süreci nasıl işler?

Taraflar arasında uyuşmazlık çıktıktan ve fakat mahkeme veya tahkime başvurmadan önce ihtiyari olarak arabulucuya gidebilecekleri gibi dava açıldıktan sonra da her safhada arabulucuya başvurulabilirler. Arabuluculukta taraflar arabulucuyu, www.adb.adalet.gov.tr adresinde yer alan güncel arabulucular listesinden kendileri seçebilecekleri gibi, adliye arabuluculuk bürolarından, Arabulucu atanmasını da talep edebilirler. Taraflar, iş hukuku, ticari, tüketici, kira, aile, fikri ve sınaî uyuşmazlıklara ilişkin pek çok hukuki meseleyi arabuluculuk yöntemiyle çözebilirler.

5- Tüm davalar arabuluculuk kapsamında mıdır? Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu mudur?

Arabuluculuk sadece kamu düzenini ilgilendirmeyen ve cebri icraya elverişli, tarafların serbest iradeleriyle karar verebilecekleri konularda mümkündür. Tarafların sözleşme konusu yapamayacakları konularda örneğin ceza davalarında, nüfus kaydına ilişkin davalarda veya çocukların velayetine ilişkin davalarda arabuluculuk mümkün değildir. Arabuluculuğa başvurmak özünde ihtiyari ise de;

- İş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde,

- Ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında,

- Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

6- Arabuluculukta taraflar uzlaştıktan sonra yeniden dava açılabilir mi?

Arabuluculuğa başvurmakla mahkemeye gitme hakkı kaybedilmez. Taraflar arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak ve bu süreçten vazgeçmek konusunda tamamen serbesttir. Uyuşmazlık sürecinde arabuluculuktan yararlanılsa bile, çözüme ulaşılamadığında her zaman yargı yoluna başvurulması olanaklıdır. Ancak arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşılan konular hakkında dava açılamaz. Arabuluculuk sürecinin sonunda varılan anlaşma neticesinde düzenlenecek olan anlaşma tutanağı mahkeme ilam niteliğindedir.

7- Arabuluculuk ücrete tabii midir?

Süreç sonuçlanıncaya kadar arabuluculuk sürecinde taraflar, davadan farklı olarak herhangi bir harç yatırmak zorunda olmayıp, tebligat, bilirkişi, tanık ve keşif gibi giderler de ödemezler. Sadece, faaliyet süresine göre arabulucuya, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine uyarınca ücret ödenir. Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, arabuluculuk sürecindeki tüm masrafları eşit olarak karşılayacaklardır.

Kayseri'de arabuluculuğa nasıl başvurulur?

Dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklarda başvuru, Kayseri Adliyesi bünyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır; büro, listeden bir arabulucu görevlendirir. İhtiyari arabuluculukta ise taraflar arabulucuyu Adalet Bakanlığı siciline kayıtlı arabulucular arasından kendileri seçebilir. Başvuru için dilekçe ve taraf bilgileri yeterlidir; harç ödenmez.

Hangi uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunlu?

İş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ile tazminatı ve işe iade talepleri; konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat talepleri; tüketici mahkemelerinin görev alanına giren uyuşmazlıklar. 1 Eylül 2023'ten itibaren bu listeye kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar, komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar ile kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar eklendi. Nafaka alacakları ile boşanma ve velayet davaları arabuluculuk kapsamı dışındadır.

Süreç ne kadar sürer?

Arabulucu görevlendirildikten sonra süreç, iş uyuşmazlıklarında üç hafta, zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir biçimde tamamlanır. Ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta, iki hafta uzatma imkânıyla birlikte azami sekiz haftadır. Taraflar anlaşamazsa düzenlenen son tutanak dava açmanın ön şartı olarak dosyaya sunulur.

Anlaşma belgesinin hukuki gücü

Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, taraflar ve arabulucu ile birlikte avukatlar da imzalamışsa doğrudan icra edilebilir niteliktedir. Avukat imzası yoksa sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınır. Şerhli veya avukat imzalı anlaşma belgesi mahkeme ilamı gibi icraya konulabilir; anlaşılan konularda yeniden dava açılamaz.

Sıkça sorulan sorular

Arabuluculuk görüşmesine katılmazsam ne olur?

Geçerli bir mazeret olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu nedenle katılmamak, çoğu zaman sonuçta maliyeti artıran bir tercihtir.

Arabuluculukta söylediklerim davada kullanılabilir mi?

Hayır. Süreçte ileri sürülen görüşler, teklifler ve ikrarlar gizlidir ve sonraki yargılamada delil olarak kullanılamaz. Gizliliği ihlal ederek bir kişinin hukuken korunan menfaatinin zarar görmesine neden olan kişi hakkında cezai sorumluluk öngörülmüştür.

Arabuluculuk ücretini kim öder?

Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa ilk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Anlaşma sağlanırsa ücret, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak ödenir ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanır. Süreçte harç, tebligat, bilirkişi ve keşif gideri ödenmez.

Avukatla katılmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir, ancak anlaşma belgesi mahkeme kararı gücünde sonuç doğurduğu için içeriğinin hukuki denetimi önem taşır. Özellikle alacak kalemlerinin, faizin ve feragat edilen hakların kapsamı belirsiz bırakıldığında, imzalanan belge sonradan düzeltilemez.