Hukuk sözlüğü.

Ayıplı mal

Sözleşmede kararlaştırılan nitelikleri taşımayan ya da kullanım amacına uygun olmayan mal. Tüketici, ayıplı maldan doğan hakları için teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Ecrimisil

Bir taşınmazı haklı bir sebep olmaksızın kullanan kişiden istenen kullanım bedeli. Haksız işgal tazminatı olarak da adlandırılır.

Feragat

Davacının talep sonucundan vazgeçmesi. Feragat, davanın kesin olarak reddi sonucunu doğurur ve aynı konuda yeniden dava açılmasını engeller.

Haciz

Borçlunun mal, alacak veya haklarına icra dairesince el konulması. Alacağın tahsili için yapılan icra takibinin aşamalarından biridir.

Hak düşürücü süre

Geçmesiyle hakkın kendiliğinden sona erdiği süre. Zamanaşımından farkı, hâkim tarafından resen gözetilmesi ve durma ya da kesilmesinin mümkün olmamasıdır.

İhtarname

Karşı tarafa bir hususu bildirmek, onu temerrüde düşürmek veya bir süre vermek amacıyla genellikle noter aracılığıyla gönderilen yazılı bildirim.

İstinaf

İlk derece mahkemesi kararına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan başvuru. Hem hukuka uygunluk hem de maddi vakıalar yönünden inceleme yapılır.

İzale-i şüyu

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki bir malın ortaklığının giderilmesi davası. Mal aynen bölünebiliyorsa bölünerek, bölünemiyorsa satılarak paylaştırılır.

Kat irtifakı

Henüz tamamlanmamış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde, ileride kat mülkiyetine çevrilmek üzere kurulan irtifak hakkı.

Kat karşılığı inşaat sözleşmesi

Arsa sahibinin arsasının bir bölümünün devri karşılığında, yüklenicinin bağımsız bölüm inşa etmeyi üstlendiği sözleşme. Hem eser hem taşınmaz satış vaadi niteliği taşır.

Kesin hüküm

Kanun yollarına başvurulamayacak hâle gelmiş mahkeme kararı. Aynı taraflar arasında aynı konuda yeniden dava açılmasını engeller.

Menfi tespit davası

Borçlu olmadığının tespiti için açılan dava. Takip başlamadan önce ya da başladıktan sonra açılabilir; icra takibini kendiliğinden durdurmaz.

Muris muvazaası

Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı işlemi gerçekte olduğundan farklı göstermesi. Genellikle satış gibi gösterilen bağışlamalarda gündeme gelir.

Mütemerrit

Borcunu zamanında yerine getirmeyen ve usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmüş borçlu.

Ön alım hakkı (şufa)

Paylı mülkiyette, paydaşlardan birinin payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların aynı koşullarla o payı öncelikle satın alma hakkı.

Tapu iptali ve tescil davası

Hukuka aykırı olarak oluşturulmuş tapu kaydının iptali ve taşınmazın gerçek hak sahibi adına tescili talebiyle açılan dava.

Tasarrufun iptali davası

Borçlunun alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devirlerin, alacaklı yönünden hükümsüz sayılmasını sağlayan dava.

Tedbir nafakası

Boşanma davası süresince, eşlerden birinin veya çocukların geçimi için hükmedilen geçici nafaka. Dava sonunda yoksulluk veya iştirak nafakasına dönüşebilir.

Temerrüt

Borçlunun borcunu zamanında ifa etmemesi hâli. Temerrüt faizi ve gecikmeden doğan zararın talep edilebilmesinin ön koşuludur.

Tensip zaptı

Dava açıldıktan sonra mahkemenin dosya üzerinden kurduğu ilk ara karar. Süreler, tebligatlar ve ilk duruşma günü burada belirlenir.

Vekâletname

Avukata, müvekkil adına işlem yapma yetkisi veren noterde düzenlenmiş belge. Boşanma gibi bazı davalarda fotoğraflı ve özel yetkili olması gerekir.

Yoksulluk nafakası

Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla hükmedilen süresiz nafaka.

Zamanaşımı

Belirli bir sürenin geçmesiyle alacağın dava edilebilirliğini yitirmesi. Hak sona ermez; ancak karşı taraf zamanaşımı def'inde bulunursa talep reddedilir.

Zilyetlik

Bir eşya üzerinde fiilî hâkimiyet kurma hâli. Mülkiyetten farklıdır: kiracı zilyettir ama malik değildir.